Amazon S3

Amazon S3 (Simple Storage Service) เป็นบริการ object storage ที่ออกแบบให้เก็บข้อมูลได้แบบไม่จำกัด (infinitely scaling) เป็นหนึ่งใน building block หลักของ AWS ใช้ทำ backup, disaster recovery, data lake, static website, media hosting และอื่นๆ

Buckets

• ข้อมูลถูกเก็บใน buckets (เปรียบเสมือน top-level directory)
• ชื่อ bucket ต้อง globally unique (ไม่ซ้ำกับใครในทุก account ทุก region ทั่วโลก)
• Bucket ถูกสร้างที่ระดับ region (region-level) แม้ชื่อจะ global
• กฎการตั้งชื่อ: ไม่มีตัวพิมพ์ใหญ่, ไม่มี underscore, ยาว 3-63 ตัวอักษร, ไม่ใช่ IP, ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์เล็กหรือตัวเลข

Objects และ Keys

• Objects (ไฟล์) มี key ซึ่งก็คือ FULL path เช่น s3://my-bucket/folder1/file.txt โดย key = folder1/file.txt
• key ประกอบด้วย prefix (folder1/) + object name (file.txt)
• S3 ไม่มี directory จริง เป็น flat structure เพียงแต่ UI ทำให้ดูเหมือนมี folder
• object value คือ content ของไฟล์ ขนาดสูงสุด 5TB (5,000GB)
• ถ้าไฟล์ > 5GB ต้องใช้ multipart upload (single PUT รองรับได้สูงสุด 5GB)
• มี metadata, tags และ version id (ถ้าเปิด versioning)

S3 ควบคุมการเข้าถึงได้หลายระดับ ทั้งระดับ user (IAM-based) และระดับ resource (resource-based) การเข้าใจความแตกต่างเป็นหัวใจของข้อสอบ DVA-C02

ประเภทของ Security

• User-based (IAM Policies): กำหนดว่า IAM user/role ทำ API call อะไรได้บ้าง
• Resource-based (Bucket Policy): กฎระดับ bucket เขียนเป็น JSON ใช้ทำ cross-account และ public access
• Object ACL / Bucket ACL: การควบคุมระดับ object/bucket (ปัจจุบันมักปิดใช้งาน)

หลักการประเมินสิทธิ์: IAM principal เข้าถึง object ได้ ถ้า IAM policy อนุญาต หรือ resource policy อนุญาต และ ไม่มี explicit DENY

{
  "Version": "2012-10-17",
  "Statement": [
    {
      "Sid": "PublicReadGetObject",
      "Effect": "Allow",
      "Principal": "*",
      "Action": "s3:GetObject",
      "Resource": "arn:aws:s3:::my-bucket/*"
    }
  ]
}

S3 สามารถ host static website (HTML/CSS/JS รูปภาพ) และเข้าถึงผ่าน HTTP ได้โดยตรง โดยไม่ต้องมี server

• เปิด feature Static Website Hosting และระบุ index document (เช่น index.html) และ error document
• Website endpoint จะอยู่ในรูปแบบ (ขึ้นกับ region) เช่น: bucket-name.s3-website-region.amazonaws.com หรือ bucket-name.s3-website.region.amazonaws.com
• ต้องตั้งค่า bucket ให้ public read ผ่าน Bucket Policy (s3:GetObject) มิฉะนั้นจะได้ 403 Forbidden
• ต้องปิด Block Public Access ด้วย

Versioning ช่วยเก็บหลายเวอร์ชันของ object เดียวกันใน bucket ป้องกันการลบโดยไม่ตั้งใจและการเขียนทับ (overwrite)

• เปิดที่ระดับ bucket (bucket-level setting)
• object เดียวกันที่อัปโหลดทับจะได้ version id ใหม่ ส่วนตัวเก่ายังอยู่
• ป้องกัน accidental delete: การลบจะสร้าง delete marker ไม่ลบจริง สามารถกู้คืนได้
• ไฟล์ที่มีอยู่ก่อนเปิด versioning จะมี version id เป็น null
• สามารถ suspend versioning ได้ โดย version เดิมที่มีอยู่จะไม่ถูกลบ

# เปิด versioning
aws s3api put-bucket-versioning \
  --bucket my-bucket \
  --versioning-configuration Status=Enabled

# แสดงทุก version ของ object
aws s3api list-object-versions --bucket my-bucket

# ลบถาวรเฉพาะ version (permanent delete)
aws s3api delete-object \
  --bucket my-bucket --key file.txt \
  --version-id <VERSION_ID>

S3 Replication คัดลอก object ระหว่าง bucket โดยอัตโนมัติแบบ asynchronous มีสองแบบตาม region

ข้อกำหนดและพฤติกรรมสำคัญ

• ต้องเปิด Versioning ทั้ง source และ destination bucket
• ต้องให้สิทธิ์ IAM permissions แก่ S3 ในการ replicate (proper IAM role)
• Replication เป็นแบบ asynchronous
• หลังเปิด replication จะ replicate เฉพาะ object ใหม่ ที่เขียนเข้ามา (object เก่าต้องใช้ S3 Batch Replication เพื่อ replicate ย้อนหลัง)
• ไม่มี chaining: ถ้า bucket1 -> bucket2 และ bucket2 -> bucket3 object จาก bucket1 จะ ไม่ถูก replicate ต่อ ไป bucket3

S3 มี storage class หลายแบบเพื่อ balance ระหว่างราคาและการเข้าถึง ทุก class มี durability เท่ากันที่ 99.999999999% (11 nines) ต่างกันที่ availability, ราคา, minimum duration และ retrieval time